AĞAÇKAKANLARIN ÖZELLİKLER

Ağaçkakanların boyun kasları çok gelişmiştir. Beyinleri, güçlü kafatası kemikleriyle örtüldüğünden, gagalarıyla yaptıkları darbe sarsıntılarından korunurlar. Uzun, sert ve kuvvetli gagalarını bir keski (iskarpela) gibi kullanarak, ağaç kabuklarını didiklerler. Kabukların altında yaşayan tırtıl ve böcekleri bulup yerler. Ağaçkakanların dili uzun ve solucana benzer olup, hızla, gaga ucundan daha uzağa uzanabilir. Dilin dibi, ileri gidip gelebilen kıkırdaklı bir kısma bağlıdır. Bunun sayesinde dil rahatça ileri uzanıp çekilebilir. Ucu yapışkan ve kancalı olan dili ile, tırtıl ve böcekleri zıpkınlayarak kabuk altındaki galerilerinden çekip alırlar. Bazı çeşitlerinin dil ucunda ince, sert, dikencikler de vardır.

    Ağaçkakan, gagasıyla ağaç gövdesine belli aralıklarla vurur. Yansıyan sesleri değerlendirerek kabuğun hangi noktasında tırtıl bulunduğunu keşfeder. Böylece boşuna delme zahmetinde bulunmaz. Ağaçkakanların kabuk altlarındaki böcekleri görmeden yerlerini kesin olarak tespit edebilmeleri merak konusudur.

Ağaçkakan, yuvasını ağaç gövdesine oyduğu boşluğa yapar. Yuvanın büyüklüğü ağaçkakan türüne göre değişir. Küçük türler daha küçük yuvalar yaparlar. Bu yuvalar boşaldığında, içlerine mavi kuş, baştankara ya da sıvacı kuşu gibi başka kuşlar yerleşir. Eşleşme devrelerinde kuru ağaç dallarını gagalayarak çıkardıkları tik-taklalarla karşı cinslerini çağırırlar. Dişileri, 2-3 adet beyaz yumurta yumurtlarlar. Eşler, 16-18 gün kadar sırayla kuluçkaya yatar. Yavruların bakımıyla daha çok erkek ağaçkakan ilgilenir.

Ağaçlara zarar veren tırtıl, böcek ve kurtçukları yedikleri için çok faydalı olan bu hayvanlar, ilkbaharda yeşeren ağaçların kabuklarını odun kısımlarına kadar çember şeklinde didiklerler. Bu da ağaçların kurumasına sebep olduğundan, bahçıvanlar tarafından kovalanırlar. Bu kuşların bir de ceviz, badem gibi sert kabuklu ve iri taneli meyveleri ağaçların, kabuk çatlaklarına sıkıştırıp sonra da içlerini yemek gibi adetleri de vardır.

Genellikle 6 yıl yaşam süreleri vardır. Bir çalışmaya göre bataklık kunduzların %80’i iki yıl içerisinde av olmaktadırlar. Bataklık Kunduzları üreme süreleri yaklaşık 130 gün sürmektedir. En fazla 13 yavru doğurabilmektedirler. Genellikle yuvaları ot ve yumuşak sazlarla sıralanırlar. Yeni doğmuş yavru bataklık kunduzları bitki tüketebilmektedirler. Ayrıca bataklık kunduzların dişileri yılda 3 kez hamile kalabilirler. Yeni doğan yavrular 7 ile 8 hafta sonra annelerinden ayrılabilirler.

     Hızlı üremenin yanı sıra çok fazla bitki tüketirler. Bir bataklık kunduzu kendi ağırlığının yaklaşık %25’i kadar bitki tüketebilir ve yıl boyunca beslenmektedir.

     Bitkilerin gövdelerini tüketirler ve bitki köklerini yemek için toprağı kazarlar. Sürekli yaşam alanlarında bitki köklerini yemek için toprağı kazarlar bu yüzden çevrede bataklık oluşumu kolaylaşır. Genellikle tatlı su bataklıklarında bulunmaktadırlar. Tuzlu bataklık alanlarında da yaşayabilirler. Yuvalarını genellikle kendileri inşaa etselerde bazen de terk edilmiş yuvalarda da kalabilirler. Bataklık Kunduzları sulak alan bölgelerinde bulunan bitki örtüsünü yok eder ve açık su alanına dönüştürebilirler.

Çevreye verdikleri zararlardan dolayı 20 yy başlarında kürk üretimi için üretim merkezleri kurulmuştur. İlk Arjantin de daha sonra Avrupa ve Asya da kürk üretimi başlamıştır. Fazla etkili olmayan bu işten daha sonraları vazgeçilmiştir. Kırgızistan ve Özbekistan mutfaklarında tüketimi denenmiş ve kabul görmüştür. Bataklık Kunduzları çevreye verdikleri zarardan ziyade taşıdıkları bazı virüsler de saptanmıştır.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir